احسان هوشمند، نویسنده و پژوهشگر در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت:

با گذشت یک ماه از حوادث خونین و پرهزینۀ دی ماه  (1404) که به کشته شدن چندهزار نفر از هموطنان منجر شد همچنان این موضوع دردناک مورد توجه افکار عمومی است. در غیاب نظرسنجی های مستقل، در مراواده های روزمره و ارتباطات با اقشار مختلف در دل شهر و خیابان و بازار و مراکز عمومی می توان نشانه های فراوانی را دید که همچنان موضوع رویدادهای دی ماه ، از جمله اتفاقات خونین روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه ۱۴۰۴، مورد توجه افکار عمومی است. بازدید گسترده از فیلم های مراسم سوگواری خانواده های داغدار هم یکی از نشانه های استمرار توجه افکار عمومی به پدیدۀ خونریزی گسترده دی ماه است.

برگزاری برخی جلسات توسط برخی جریان های سیاسی که بازتاب برخی از این جلسات در فضای عمومی منتشر شده نیز نشانه های دیگری از حساسیت افکار عمومی به چرایی بروز چنین حادثۀ خونین و پرهزینه است.

در روزهای گذشته برخی از نکاتی که توسط علی شکوری‌راد مطرح شد و سخنانی که یادآور برخی نکاتی بود که سال های قبل محمود احمدی نژاد گفته بود،  بازتاب بسیار گسترده ای در فضای رسانه ای و شبکه های اجتماعی داشت. این که حوادث دی ماه بسیار پرهزینه و همراه با کشته شدن شدن چندهزار نفر بود به تنهایی برای استمرار توجه افکار عمومی کافی است. اما افزون بر این ویژگی دردناک یعنی کشته شدن چندهزار نفر از هموطنان در این رویدادها، چند ویژگی دیگر هم موجب عمومیت بیشتر تمرکز بر این موضوع شده است.

رویدادهای خونین دی ماه تنها در تهران و کلان شهر به خونریزی منجر نشد بلکه در بسیار از نقاط کوچک و شهرستان های کشور حتی در برخی شهرهای کوچک و دور نیز اعتراضات خیابانی روی داد و به خونریزی منجر شد؛ یعنی گسترۀ وسیع سرزمینی رویدادها در کل کشور و ۳۱ استان کشور بر حساسیت موضوع افزوده است.

در بسیاری از مناطق و شهرستان ها این نخستین باری است که در رویدادی سیاسی و اعتراضی همراه خونریزی روی می داد و افرادی کشته می شدند. حتی در بسیاری از شهرستان ها نه فقط کشته شدن تعدادی از هموطنان بلکه تعداد قابل توجه کشته ها و زخمی ها هم بر حساسیت ها افزوده است. در واقع، در بسیاری از شهرستان ها در تاریخ بعد از مشروطه این نخستین اعتراض سیاسی است که با این حجم وسیع از خونریزی مواجه شده است.

اگرچه دولت اقدام به انتشار آمار و مشخصات کشته شدگان حوادث اخیر کرد اما بخشی از افکار عمومی همچنان اصرار دارد که تعداد کشته شده ها بیش از ارقامی است که به صورت رسمی منتشر شده و در شبکه های اجتماعی هم به صورت مستمر اسامی تازه ای منتشر می شود که به دلیل سوابق گذشته نمی توان در بارۀ دقت آن چند و چون کرد.

همچنین یکی از مختصات و ویژگی های منحصر به فرد رویداد های ۱۸ و ۱۹ دی ماه ۱۴۰۴، وقوع حادثه ای دردناک که منجر به کشته شدن چندهزار نفر و زخمی شدن شمار بیشتری شده در تنها دو روز و روی هم رفته ظرف چند ساعت این همه قربانی و جنازه روی دست ملت ایران گذارد. در واقع در تاریخ صد و سی سال گذشته هیچ رویداد مشابهی را نمی توان یافت که در آن در گسترۀ کشوری تنها ظرف دو روز و البته تنها ظرف چند ساعت از این دو روز این تعداد از شهروندان قربانی شده باشند. این در حالی است که شمار بسیار زیادی هم در رویدادهای دی ماه زخمی و نیز شمار قابل توجهی بازداشت شده اند و در نتیجه ، موضوع اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ همچنان موضوع حساس و مورد بحث افکار عمومی است. و به قول فردوسی همچنان «همه شهر ایران جگرخسته‌اند».

در اینکه رویدادهای خونین دی ماه روح و روان  بخش بزرگی از ملت ایران و  وجدان جمعی ملت ایران را جریحه دار کرده است، نمی توان تردیدی داشت. رویدادی با این حجم از خشونت و تلفات همچنان موضوع اصلی تمرکز افکار عمومی است. اما در کنار این مصیبت بزرگ ملی، همچنان ابعاد زیادی از چرایی بروز این خشونت غم انگیز و پرتلفات نیازمند واکاوی و بررسی های گسترده و مستمر است.

اگر در سایر اعتراضات خیابانی در دهه های اخیر از جمله در سال ۱۳۹۶ و ۱۳۹۸ و نیز ۱۴۰۱ تعدادی از هموطنان کشته و زخمی شدند و این تلفات هم به بخشی از حافظۀ جمعی ایرانیان مبدل شد، تردیدی نیست .اما رویدادهای دی ماه اخیر ابعاد و وجوه تکان دهندۀ بیشتری داشته و دارد و همچنان مورد بحث و توجه و بررسی است. همچنان پرسش های بزرگی دربارۀ این رویدادها وجود دارد که در محافل علمی و سیاسی و اجتماعی باید دربارۀ آن مطالعه و بررسی صورت گیرد تا بلکه نوری بر وجوه تاریک و نادیدۀ موضوع افکنده شود.

برای داشتن درک دقیق و درست و جامع از چرایی بروز این فاجعۀ ملی و ابعاد مختلف این موضوع دهشتناک، اطلاعات در دسترس موجود پاسخگو نیست و همچنان باید منتظر ماند تا دربارۀ هر رویداد در هر نقطه از کشور بررسی های لازم و بی طرفانه ای صورت گیرد و نیز در مورد پروندۀ تک تک قربانیان و زخمی های این رویداد غم انگیز اطلاعات دقیق و روشنی منتشر شود تا مشخص شود در جای جای کشور و در نقاطی که تجمع های اعتراضی برگزار شد، دقیقا چه روی داده و چگونه این حجم از تلفات بر روی دست ملت ایران گذارده شد.

پروندۀ حوادث دی ماه ۱۴۰۴ به عنوان یک پروندۀ حساس و استثنایی در تاریخ تحولات سیاسی ایران معاصر تا روشن شدن ابعاد مختلف حوادث تلخ روی داده، همچنان از نظر بخش بزرگی از ملت ایران  گشوده و باز است.

برگرفته از : پایگاه انصاف نیوز، ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ (با ویرایش)